AccScience Publishing / BIJP / Volume 13 / Issue 1 / DOI: 10.29228/beytulhikme.65733
Submit to BIJP
Cite this article
1
Views
Related Info Links
Google Scholar
More by Authors Links
NUSRET TAŞ
Journal Browser
Volume | Year
Issue
Search
Forthcoming Issue
Current Issue
View All
News and Announcements
View All
RESEARCH ARTICLE

Theory of Active Intellect in Ikhwân as-Safâ Philosophy

NUSRET TAŞ1
Show Less
1 Ardahan Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Din Felsefesi Anabilim Dalı 75000, Ardahan, Türkiye
BIJP 2023, 13(1), 67–86; https://doi.org/10.29228/beytulhikme.65733
Received: 15 August 2022 | Published online: 26 March 2023
© 2023 by the Authors. This article is an open access article distributed under the terms and conditions of the Creative Commons Attribution -Noncommercial 4.0 International License (CC-by the license) ( https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ )
Download PDF
XML
Cite
Abstract

Ikhwân as-Safâ is the common name of a group of thinkers who lived in the 10th century and were among the first Islamic philosophers, known for their religious and philosophical works called Resâilu Ikhwân es-Safâ. The aim of this study is to evaluate Ikhwân as-Safâ's Active Intellect theory, which tries to reconcile religion and philosophy, in the context of the Active Intellect theories that were defended before them. According to Ikhwân as-Safâ, who adopts the theory of emanation, there are two types of intellect, the human intellect and the Active Intellect. The Supreme Creator, who is a necessary being, creates the realm of existence by overflowing from his own light. At the same time, the first and only entity that is directly overflowed from God's light in the act of overflowing (feyezan), which is a planned and programmed act of creation, is the Active Intellect. With the effulgence carried over it, the Universal Soul, the first ghost, nature and the corporeal world were created respectively. Human souls also overflow from the Universal Soul as a product of this fayz. A faculty of the human soul, even the human intellect, which is itself, receives a share of the Divine Creator's effulgence through the Universal Soul and the Active Intellect. Therefore, the Active Intellect, which is a luminous substance independent of matter, is the main intermediary between the Supreme Creator and other beings.

Keywords
Ikhwân as-safâ
theory of emanation
god
active intellect
human intellect.
References
  1. Afrûdîsî, İ. (1971). Fi’l-Akl Ala Ra’yi Aristûtalîs. (Çev. A. Bedevî). Şurûhun Alâ Aristu Mefkûdetün Fi’l-Yûnâniyyeti. Beyrut: Dâru’l-Maşrık.
  2. Aiskhylos. (2015). Zincire Vurulmuş Prometheus. (Çev. S. Eyuboğlu & A. Erhat). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  3. Anaxagoras. (2013). Fragments (Çev. İ. Altuner). Beytulhikme An International Journal of Philosophy, 3(2), 129-132.
  4. Aphrodisias, A. (1990). The De Intellectu. (Çev. F. M. Schroeder), Two Greek Aristotelian Commentators on the Intellect. Toronto: Pontifical Institute of Mediaeval Studies.
  5. Aristoteles. (2011). Ruh Üzerine. (Çev. Z. Özcan). Ankara: Birleşik Yayınevi.
  6. Aristoteles. (2014). Nikomakhos’a Etik. (Çev. F. Akderin). İstanbul: Say Yayınları.
  7. Aristoteles. (2015). Metafizik (Y. G. Sev, Çev.). İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
  8. Aristoteles. (2018). Hayvanların Hareketleri Üzerine. (Çev. F. Akderin). İstanbul: Say Yayınları.
  9. Arslan, A. (2006). İlkçağ Felsefe Tarihi-2: Sofistlerden Platon’a. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  10. Arslan, A. (2007). İlkçağ Felsefe Tarihi-3: Aristoteles. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  11. Arslan, A. (2008). İlkçağ Felsefe Tarihi-4: Helenistik Dönem Felsefesi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  12. Arslan, A. (2010). İlkçağ Felsefe Tarihi-5: Plotinos ve Erken Dönem Hristiyanlık. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  13. Bayık, F. (2019). Aristoteles ve Descartes Bağlamında Akıl ve Zeka Kavramlarının Farkları. Kaygı, 18(1), 172-187.
  14. Baykent, U. Ö. (2019). Antikçağ’da ve Ortaçağ’da Ruh Yaklaşımları. Journal of Social And Humanities Sciences Research (JSHSR), 6(42), 2668-2674.
  15. Bedevî, A. (1954). Nazariyyetü’l-akli’l-faal ‘inde’l-Yûnân ve’l-Müslimîn ve’l-lâtin. (Çev. Hüneyn b. İshak), Aristoteles, fi’n-nefs. Kahire: Mektebetu’n-nahdeti’l-Mısriyye.
  16. Bolay, S. H. (1989). Akıl. İçinde DİA (C. 2, ss. 238-242). İstanbul: TDV Yayınları.
  17. Cevizci, A. (1999). Paradigma Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
  18. Cevizci, A. (2012). Felsefe Tarihi. İstanbul: Say Yayınları.
  19. Cürcânî, S. Ş. (1997). Kitâbu’t-Ta’rifât (Çev. A. Erkan). İstanbul: Bahar Yayınları.
  20. Çankaya, A. (2014). Aristoteles’te Nous ve Noesis Kavramları Üzerine Belirlemeler. Cogito, (77), 131-149.
  21. Dönmez, S. (2009). XIII. Yüzyıl Latin İbn Rüşdçülüğü Bağlamında Aklın ya da Akılların Birliği Problemi. Giriş Kırtasiye: Adana.
  22. el-İsfehânî, R. (2012). Müfredât: Kur’an Kavramları Sözlüğü (Çev. A. Güneş ve M. Yolcu). İstanbul: Çıra Yayınları.
  23. el-Kindî. (1950). Fi’l-Akl. Resâilü’l-Kindî el-Felsefiyye (Ed. M. A. Ebû Rîde). Kahire: Dâru’l-Fikri’l-Arabî, 352-358.
  24. en-Nedim. (2019). El-Fihrist (Çev. R. Şeşen). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  25. Erdoğan, İ. (2020). Muallim-i Sânî Uzlukoğlu Fârâbî. İstanbul: Kitap Dünyası Yayınları.
  26. Fahri, M. (2000). İslam Felsefesi Tarihi (Çev. K. Turhan). İstanbul: Birleşik Yayıncılık.
  27. Fârâbî. (1938). Risâle Fi’l-Akl. Beyrut: Matbaatu’l-Katolikiyyye.
  28. Fârâbî. (1995). Ârâu Ehli’l-Medîneti’l-Fâzileti ve Müzâdâtuhâ. Beyrut: Mektebetü’l-Hilâl.
  29. Fârâbî. (1996). Es-Siyâsetü’l-Medeniyye. Beyrut: Mektebetü’l-Hilâl.
  30. Fârâbî. (2001). El-Medinetü’l-Fâzıla (Çev. N. Danışman). Ankara: MEB Yayınları.
  31. Gökberk, M. (2013). Felsefe Tarihi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  32. Herakleitos. (2016). Testimonia, Fragmenta, Imitationes (Çev. E. Yıldız & G. Şar). İstanbul: Dergâh Yayınları.
  33. Hesiodos. (1977). Theogonia (Çev. S. Eyuboğlu & A. Erhat). Ankara: TTK Basımevi.
  34. Homeros. (2008). İlyada (Çev. A. Erhat & A. Kadir). İstanbul: Can Yayınları.
  35. Işık, A. (2006). Bir Felsefi Problem Olarak Vahiy ve Mucize. Ankara: Elis Yayınları.
  36. İbn Miskeveyh. (1939). El-Hikmetü’l-Hâlidiyye (Câvidân-ı Hired). Tahran: Müessese-i İntişarat ve Çap Danışgah-ı Tahran.
  37. İbn Sînâ. (1908). Fi’l-Kuvve’l-İnsâniyye ve İdrâkâtihâ. Tis’u Resâil fi’l-Hikme. Kahire: Dâru’l-Arab, 60-70.
  38. İbn Sînâ. (1983). Eş-Şifâ (el-İlâhiyyât). Kum: Mektebetu Ayetullah el-Mer’aşî.
  39. İbn Sînâ. (1984). El-Mebde’ ve’l-me‘âd. Tahran: Müessesetu Dirasati’l-İslamiyye.
  40. İbn Sînâ. (2000). Risâletü’l-Fiil ve’l-İnfiâl. Mecmu’ Resâili’ş-Şeyh er-Reis. (Çev. & Ed. H. Aydın, E. Uysal, & H. Peker), 19. Bursa: UÜİF Dergisi.
  41. İhvân-ı Safâ. (2012). 1. Risâle: Sayılar Hakkında. (Çev. B. A. Çetinkaya), İhvân-ı Safâ Risâleleri: C. I (ss. 31-50). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  42. İhvân-ı Safâ. (2013). İhvân-ı Safâ Risâleleri (Ed. A. Kahraman & Çev. Komisyon). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  43. İhvân-ı Safâ. (2014a). İhvân-ı Safâ Risâleleri (Ed. A. Kahraman & Çev. Komisyon). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  44. İhvân-ı Safâ. (2014b). İhvân-ı Safâ Risâleleri. (Ed. A. Kahraman & Çev. Komisyon). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  45. İhvân-ı Safâ. (2016). İhvân-ı Safâ Risâleleri (Ed. A. Kahraman & Çev. Komisyon). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  46. İhvânu’s-Safâ. (1992a). Resâilu İhvâni’s-Safâ. Beyrut: Dâru’l-İslâmiyye.
  47. İhvânu’s-Safâ. (1992b). Resâilu İhvâni’s-Safâ. Beyrut: Dâru’l-İslâmiyye.
  48. İhvânu’s-Safâ. (1992c). Resâilu İhvâni’s-Safâ. Beyrut: Dâru’l-İslâmiyye.
  49. İhvânu’s-Safâ. (1992d). Resâilu İhvâni’s-Safâ. Beyrut: Dâru’l-İslâmiyye.
  50. İhvânu’s-Safâ. (1995). Risâletü’l-Câmia’, el-Câmia’tü’l-Câmia’. Beyrut: Menşûrâtu Uveydât.
  51. Karlığa, B. (2012). Türk-İslam Kaynaklarına Göre Pythagoras’ın Altın Mısraları. Felsefe Arkivi, (22-23), 263-279.
  52. Kaya, M. (2009). Sudûr. İçinde DİA (C. 37, ss. 467-468). İstanbul: TDV Yayınları.
  53. Korkut, Ş. (2018). İskender Afrodîsî’nin Faal Akıl Teorisi. Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5(9), 41-78.
  54. Korkut, Ş. (2019). Themistus’un Faal Akıl Teorisi. Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6(10), 147-184.
  55. Kranz, W. (1984). Antik Felsefe (Çev. S. Y. Baydur). İstanbul: Sosyal Yayınları.
  56. Öner, N. (1986). Klasik Mantık (5. bs). Ankara: AÜİF Yayınları.
  57. Özlem, D. (2004). Mantık. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
  58. Özpilavcı, F. (2010). Akıl Risaleleri Geleneği ve Bu Gelenek İçinde Ebü’l-Berekât el-Bağdâdî’nin Akıl Risalesi. İslami İlimler Dergisi, 5(2), 75-106.
  59. Peters, F. E. (2004). Antik Yunan Terimleri Sözlüğü (Çev. H. Hünler). İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
  60. Platon. (1989). Timaios (Çev. E. Güney & L. Ay). İstanbul: MEB Yayınları.
  61. Platon. (2007). Yasalar (Çev. C. Şentuna & S. Babür). İstanbul: Kabalacı Yayınevi.
  62. Platon. (2010). Devlet (Çev. S. Eyüboğlu & M. A. Cimcoz). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  63. Platon. (2013). Philebos (Çev. F. Akderin). İstanbul: Say Yayınları.
  64. Platon. (2015). Phaidon (Çev. F. Akderin). İstanbul: Say Yayınları.
  65. Platon. (2017). Phaidros (Çev. F. Akderin). İstanbul: Say Yayınları.
  66. Plotinos. (1997). Tâsûât-ı Eflûtîn (Çev. F. Ceber). Beyrut: Mektebet-i Lübnan Naşirun.
  67. Plotinos. (2008). Enneadlar (Çev. H. Özden). İstanbul: Ruh ve Madde Yayınları.
  68. Plotinos. (2011). Dokuzluklar-V (Enneades) (Çev. Z. Özcan). Ankara: Birleşik Yayınevi.
  69. Ross, W. D. (2011). Aristoteles (Çev. A. Arslan). İstanbul: Kabalcı Yayıncılık.
  70. Ruiz, C. L. (2012). Tanrılar Doğduklarında (Çev. H. Koyukan). İstanbul: İthaki Yayınları.
  71. Salîbâ, C. (1984). El-Mu’cemü’l-Felsefî (C. 2). Beyrut: Şirketü’l-Âlemiyye Li’l-Kitâb.
  72. Sarıtaş, K. (2012). İskender Afrodîsî (Alexander of Aphrodisias) ve Felsefesi. Gümüşhane: Gümüşhane Üniversitesi Yayınları.
  73. Taş, N. (2021). İhvân-ı Safâ Felsefesinde Akıl-Vahiy İlişkisi. İstanbul: KDY Akademi.
  74. Themistius. (1990). Paraphrase of De Anima 3.4-8. Two Greek Aristotelian Commentators on the Intellect. (Çev. R. B. Todd). Toronto: Pontifical Institue of Medieavval Studies, 77-133.
  75. Uludağ, S. (1991). A’yan-ı Sabite. İçinde DİA (C. 4, ss. 198-199). İstanbul: TDVİA.
  76. Üçer, İ. H. (2013). Antik-Helenistik Birikimin İslâm Dünyasına İntikali: Aristotelesçi Felsefenin Üç Büyük Dönüşüm Evresi. İslam Felsefesi: Tarih ve Problemler (Ed. M. C. Kaya). İstanbul: İSAM Yayınları, 37-91.
  77. Yavuz, Y. Ş., ve Ünal, Z. (1993). Cebrâil. İçinde DİA (C. 7, ss. 202-204). İstanbul: TDVİA.
  78. Zeller, E. (2008). Grek Felsefesi Tarihi (Çev. A. Aydoğan). İstanbul: Say Yayınları. 
Share
Back to top
Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Print ISSN: 1303-8303, Published by AccScience Publishing
We use cookies on our website to ensure you get the best experience.
Read more about our cookies here
Accept