AccScience Publishing / BIJP / Volume 16 / Issue 1 / DOI: 10.29228/beytulhikme.81947
Cite this article
1
Download
5
Views
Related Info Links
More by Authors Links
Journal Browser
Volume | Year
Issue
Search
News and Announcements
View All
RESEARCH ARTICLE

Al-Bitrûjî’s Book Named Kitâb Fi’l-Hey’e and Its Astronomical Terms

Bayram Tamtürk1
Show Less
1 Millî Eğitim Bakanlığı 50000, Nevşehir, Türkiye
BIJP 2026, 16(1), 373–391; https://doi.org/10.29228/beytulhikme.81947
Received: 7 May 2025 | Published online: 10 March 2026
© 2026 by the Authors. This article is an open access article distributed under the terms and conditions of the Creative Commons Attribution -Noncommercial 4.0 International License (CC-by the license) ( https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ )
Abstract

Bitruci was an important astronomer who lived in Andalusia. His work Kitâb fi’l-Hey’e is a very important text in terms of the history of Islamic science in terms of his criticisms of Ptolemy. In our study, information will be given about Bitruci and his work, and then the main basic concepts he used in his book will be discussed. His criticisms of cumulative knowledge and his contribution to the adoption of mathematical truths instead of assumptions in astronomy are emphasized. In this respect, the contributions of scientific developments pioneered by Andalusian philosophers to the beginning of the Renaissance in Western thought are briefly mentioned in the text. The contributions of Peripatetic philosophers up to Bitruci have also been mentioned. The necessity of an in-depth examination of his only work that has survived to the present day has encouraged us to conduct this research. It is very important to reveal Bitruci's view of the universe and to determine his criticisms and additions to Ptolemy. We would like to discuss the possibility of the universe model put forward by Bitrûcî being taken seriously by western scientists and philosophers and being used as one of the starting points of a serious cognitive, political and social revolution like the Renaissance. It can be evaluated that the article will constitute the conceptual structure of these discussions.

Keywords
Islamic philosophy
Nuruddin Al-Bitruji
astronomy
Kitâb Fi'l-Hey'e
Ptolemy.
References
  1. al-Biṭrūği, N. al-D. A. I. (1971). Al-Bitruji: On the principles of astronomy: An edition of the Arabic and Hebrew versions with translations, analysis, and an Arabic-Hebrew-English glossary (Goldstein, Bernard R, Çev.). Yale University.
  2. Aygün Akyol, Mevlüt Uyanık, & İclal Arslan. (2016). İslam Felsefesi Tanımlar Sözlüğü. Elis Yayınları.
  3. Cürcânî,  eş-Ş. A. İ. M. es-Seyyid. (1997). Kitabü’t-Tarifat (Arif ERKAN, Çev.; 1. bs). Bahar Yayınları.
  4. Çağma, Ş. D. (2023). Babürname’de Geçen Astronomi ve Astroloji ile İlgili Adlar. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi, 10(1), Article 1. https://doi.org/10.30804/cesmicihan.1284245
  5. Demirpolat, E. (2003). İslam Düşüncesinin Batı Düşüncesine Etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9, 429-440.
  6. Esin, E. (1990). Farabi’nin Vatanında İki Kültür Merkezi Kengü-Tarban (d) ve Sayram. Two Cultural Centers İn Farabi’s Birthland, Kengü-Tarban(d) and Sayram. Uluslararası İbn Türk, Hârezmî, Fârâbî, Beyrûnî ve İbn Sînâ Sempozyumu, 35-48.
  7. Et-Tuleytili, E.-K. S. b A. b A. b M. el-Endelüsi el-Kurtubi. (2014). Tabakatü’l-ümem (1. bsk). Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
  8. Farabî. (1986). Kitabu’l Burhan (Macit Fahri, Çev.; 1. bs).
  9. Farabi. (2019). İlimlerin Sayımı (M. Uyanık & A. Akyol, Çev.). Elis Yayınları.
  10. Fehd, T. (2000). İlm-i Felek. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (C. 22, ss. 126-129). TDV.
  11. İbn Rüşd, E.-V. M. b. A. b. M. el-Kurtubî. (2013). Telhisü mâ Ba’de’ttabia, Metafizik Şerhi (Muhittin Macid, Çev.). Litera.
  12. İbn Sînâ. (2009). Şifa (Hüseyin Gazi Topdemir, Çev.). İçinde İBN SÎNÂ - Doğunun Sönmeyen Yıldızı (ss. 253-290). Say Yayınları.
  13. Julıo Samso & T. Hockey (Ed.). (2014). Biographical Encyclopedia of Astronomers. İçinde Al-Bitruci (ss. 1-3). Springer Science-Business Media.
  14. Kaya, M. (1992). Bitruci. İçinde TDV İslam Ansiklopedisi (6. bs, s. 219). TDV.
  15. Kaya, M. (2003). İslam filozoflarından felsefe metinleri. (TDV İslâm Araştırmaları Merkezi; No. 8). İstanbul : Klasik Yayınları. http://ktp.isam.org.tr/detayzt.php?navdil=tr&idno=78649&wKitaplar=%C4%B0slam+Filozoflar%C4%B1ndan+Felsefe+Metinleri+
  16. Kaya, M. (2006). Kindî (2. bs). Klasik.
  17. Kutluer, İ. (1999). İbn Tufeyl. İçinde TDV İslam Ansiklopedisi (C. 20, s. 418). TDV.
  18. Ragep, F. J. (2022). Islamic Astronomy and Copernicus. Turkish Academy of Sciences.
  19. Sabra, A. (1984). The Andalusian Revolt against Ptolemaic Astronomy: Averroes and al‐Biṭrūjī. İçinde E. Mendelsohn (Ed.), Transformation and Tradition in the Sciences: Essays in Honor of I. Bernard Cohen (ss. 133-153). Cambridge University Press.
  20. Saliba, G. (1999). Ciritiques of Ptolematic Astronomy in Islamic Spain. Al-Qantara, Newyork, 20(1), 1-25.
  21. Samsó, J. (2007). Biṭrūjī: Nūr al‐Dīn Abū Isḥāq [Abū Jaʿfar] Ibrāhīm ibn Yūsuf al‐Biṭrūjī. İçinde Thomas Hockey (Ed.), The Biographical Encyclopedia of Astronomers (ss. 133-134). Springer.
  22. Sezgin, F., Aliy, A., & Kaplan, H. (2007). İslam’da bilim ve teknik (1. bsk). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
  23. Tamtürk, B. (2020a). Fârâbî’nin İlimler Tasnifi ve Bilim Tarihimizdeki Yeri. Millî Mecmûa, 60, 70-90.
  24. Tamtürk, B. (2020b). Felsefeyi Anadolu’da Yeniden Yurtlandırmak Bağlamında Endülüs’te Felsefenin Gelişimi: “İbn Bâcce” Örneği. İçinde Dr. Neslihan Çelik & Aykut Kar (Ed.), Bilimsel Araştırma ve Proje Geliştirme Derneği Sosyal Bilimler ve Eğitim Bilimleri Öğrenci Kongresi Bildiri Özeti Kitabı (s. 10). BAPGED.
  25. Tamtürk, B. (2020c). Meşşâî gelenek ve İbn Bâcce’nin nefs anlayışı (A. Akyol, Ed.; 1. bsk). Araştırma Yayınları.
  26. Tamtürk, B. (2024a). Endülüslü Filozof/Astronom Nûrüddîn Bitrûcî’nin Batlamyus Eleştirileri. The Journal of Turk-Islam World Social Studies, 11(42), Article 42. https://doi.org/10.29228/TIDSAD.76919
  27. Tamtürk, B. (2024b). İpek Yolu Felsefi ve Düşünsel Miras. İçinde Hasan Hüseyin Bircan (Ed.), Endülüslü Astronomi Bilgini Nûrüddîn Bitrûcî’nin Astronomiye Dair Görüşleri (ss. 167-188). Necmettin Erbakan University Press (NEU PRESS).
  28. Topdemir, H. G. (2011). Tarih Boyunca Geliştirilmiş Evren Modelleri—1 Güneş Merkezli Evren Modeli. Bilim ve Teknik, 519, 102-107.
  29. Topdemir, H. G. (2021). Bilim Tarihinden Notlar: Dış Merkezli ve Çember Merkezli Modeller. Bilim ve Teknik, 79-81.
  30. Unat, Y. (2000). Eski Astronomi Metinlerinde Karşılaşılan Astronomi Terimlerine İlişkin Bir Sözlük Denemesi. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 11(11), Article 11. https://doi.org/10.1501/OTAM_0000000459
  31. Unat, Y. (2008). İslâm Dünyası’nda Astronomi Çalışmaları ve Batı’ya Etkileri. Ortaçağ İslâm Dünyası’nda Bilim ve Teknik: Makaleler, 181-198.
  32. Unat, Y. (2023). Arkeoloji ve Astronomi, Arkeoastronomi. Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(1), Article 1.
  33. Unat, Y., & Pattabanoğlu, F. Z. (2022). Aristoteles’in Evren Anlayışının İslam Astronomları Tarafından Mekanik Olarak Yorumlanması ve Bu Yorumun Yol Açtığı Alternatif Modeller. Erdem, 83, Article 83. https://doi.org/10.32704/erdem.2022.83.153
  34. Uyanık, M. (2003). İslami İlim Kavramsallaştırması. İslamiyat, 4(6), 13-36.
  35. Uyanık, M. (2012). Çağdaş İslam Bilimine Giriş (TDV İslâm Araştırmaları Merkezi; No. 164). Fecr Yayınları.
  36. Uyanık, M. (2019). İslâm Dünyasında Bilgi Ve Bilim Tasavvurunun Yeniden İnşası: -Fuat Sezgin Merkezli Bir İnceleme. İçinde İbrahim Özcoşar, Ali Karakaş, Mustafa Öztürk, & Siraccedin Arslan (Ed.), Keşf-i Kadimden Vazı Cedide İslâm Bilim Tarihi Ve Felsefesi (ss. 331-366). Divan Yayıncılık.
  37. Uyanık, M. (2021). İslâm Felsefesi Tarihi ve İlim Tasnifleri. İbn Haldun Çalışmaları Dergisi, 1(6), 47-70.
  38. Uymaz, T. (2015). İslam Astronomları ve “Yeni Kuramsallaştırma Denemesi”. Dört Öge, 8, Article 8.
  39. Zeki, S. (1340). Kamus-ı riyaziyyat. Türkiye Cumhuryeti Maarif Vekâleti.
Share
Back to top
Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Print ISSN: 1303-8303, Published by AccScience Publishing