Author :
Abstract
Bu makale, müeyyide kavramını ahlâk felsefesi perspektifinden ele alarak birey ve toplum davranışlarını düzenlemedeki fonksiyonunu kapsamlı biçimde incelemektedir. Sosyal müeyyide toplumsal kuralların korunmasını sağlarken, dinî müeyyide bireyleri ilahi sorumluluk ve ahiret bilinciyle yönlendirir. Hukuki müeyyide devlet otoritesine dayanarak toplumsal düzen ve adaleti güvence altına alır. Vicdanî müeyyide bireyin içsel ahlâkî bilinci aracılığıyla davranışları yönlendirir. Siyasî ve meslekî müeyyideler, bürokrasi, yönetim ve meslek ahlâkı bağlamında uyum ve sorumluluğu temin ederken, ailevi ve tabiî müeyyideler bireyin ev içi ve doğal ilişkilerdeki davranışlarını düzenler. Bu makalenin diğer çalışmalardan farkı, siyasî ve meslekî müeyyideleri de ele alarak, tüm müeyyideleri bütünlüklü bir şeklide bu çalışmada bir araya getirmiş olmasıdır. Müeyyidelerin birbirleriyle etkileşim içinde olduğunu ve hem bireysel erdem hem de toplumsal istikrar açısından kritik rol oynadığını göstermektir. Bu makale, deontolojik bakış açısıyla müeyyidelerin ahlâkî ve toplumsal düzeni korumadaki rolünü, müeyyide çeşitleri bağlamında ele almaktadır.
Keywords
Abstract
This article provides a comprehensive analysis of the concept of sanctions from the perspective of moral philosophy, examining their role in regulating both individual and societal behavior. Social sanctions function to uphold societal norms, while religious sanctions guide individuals through awareness of divine accountability and the afterlife. Legal sanctions, rooted in state authority, ensure social order and justice, whereas conscience-based sanctions shape behavior through the individual’s internal moral compass. Political and professional sanctions foster compliance and responsibility within bureaucratic, administrative, and professional contexts, while familial and natural sanctions regulate behavior in domestic and natural relationships. The distinctive contribution of this study lies in its inclusion of political and professional sanctions, thereby integrating all types of sanctions within a single, cohesive framework. It highlights the interconnectedness of various sanctions and their critical role in promoting both individual virtue and societal stability. Ultimately, the article underscores the significance of sanctions in sustaining moral and social order.
