Author :
Abstract
Yirminci yüzyılın üretken yazarlarından biri olan Iris Murdoch, bir ahlak filozofu olarak öne çıkmakla birlikte ontoloji, teoloji, estetik gibi felsefe disiplinlerini kapsayan geniş bir ilgi yelpazesine sahiptir. Bu geniş ilgi skalasına rağmen Murdoch, yaşadığı dönemde kadın sorunlarıyla ilgilenmediği gerekçesiyle eleştirilir. Çalışmamızın öncelikli amacı Murdoch’a yöneltilen bu türden eleştirilerin haklılığını denetlemektir. Yalın olarak feminist bir kuramcı olmayan Murdoch’un kimi demeçleri bu türden ithamları teyit ediyor gibi görünse de o, gerek kurgusal gerekse teorik eserlerinde kadın sorunlarını sıklıkla gündeme getirir. Bu doğrultuda çalışmamızda Murdoch’un kadın sorunlarına duyarsız kalmadığını; fakat sorunların çözümünde feminist hemcinslerinden farklı bir felsefi yaklaşıma ve yönteme sahip olduğunu iddia edeceğiz. Nitekim kadın problemleri, özne-nesne dikotomisinden beslenen etik kuramlardan ve toplumsal pratiklerden kaynaklanmaktadır. Öyle ki bu pratikler, sadece kadın sorunlarına değil; göç, mültecilik, soykırım, şiddet, sömürge gibi büsbütün insanlığı ilgilendiren sıkıntılara yol açmaktadır. Dolayısıyla sorunun çözümü için izlenecek yol sevgi ve dikkate dayalı yeni bir özne-özne etiği inşa etmektir.
Keywords
Abstract
As one of the prolific writers of the twentieth century, Iris Murdoch stands out primarily as a moral philosopher, yet she possesses a wide range of interests that span various philosophical disciplines, including ontology, theology, and aesthetics. Despite this breadth of engagement, Murdoch has been criticized for her apparent lack of concern with women’s issues during her lifetime. The primary aim of this study is to assess the validity of such criticisms directed at Murdoch. Although Murdoch cannot be straightforwardly identified as a feminist theorist—and some of her statements may seem to support these accusations—she frequently addresses women’s issues in both her fictional and theoretical works. Accordingly, this study argues that Murdoch was not indifferent to women’s problems; rather, she adopted a philosophical perspective and methodology distinct from those of her feminist contemporaries. Indeed, women’s issues stem from ethical theories and social practices that are nourished by the subject–object dichotomy. Such practices not only give rise to problems specific to women but also to broader human crises such as migration, refugeehood, genocide, violence, and colonization. Therefore, the path toward resolving these issues lies in constructing a new subject–subject ethics grounded in love and attention.
