Author :
Abstract
Rüya, insan hayatının en gizemli deneyimlerinden biridir. İnsanlık tarihi boyunca çeşitli bilimlerin odağında tartışılan rüya, felsefenin de merkez sorunlarından biri olmuştur. Bu çalışma ile rüyanın dilsel, epistemolojik ve ontolojik çerçevede nasıl tartışıldığını göstermek amaçlanmaktadır. Dolayısıyla bu çalışma rüya üzerine felsefi bir tartışmayı içermektedir. Rüyaya dair felsefi tartışmaların merkezinde Descartes bulunur. Descartes’ın rüya şüpheciliği argümanı, ‘uyanık mıyım yoksa rüyada mıyım?’ sorusu ile epistemolojik bir tartışmayı başlatır. Norman Malcolm ise 20. yy.’da bu tartışmayı yeniden ele alarak rüya kavramını ve rüya görmenin ne anlama geldiğini eleştirel bir yaklaşımla sunar. Bu çalışma, Malcolm’un rüya anlayışına ve Malcolm’un rüya anlayışına getirilen eleştirilere odaklanmaktadır. Eleştiriler, Malcolm’un dilsel çözümlemelerinin rüya deneyiminin öznel ve bilinçli doğasını dışladığı, rüyaların yalnızca raporlarla sınırlanamayacağı ve rüya sırasında bilinçli farkındalığın mümkün olup olmadığı üzerine odaklanmaktadır. Çalışmada, Malcolm’un Rüya Görmek (1959) ve Rüya Görmek ve Şüphecilik (1956) eserleri merkeze alınmıştır. Bu metinlerin hemen ardından kaleme alınan eleştiri metinleri ile de Malcolm’un rüya düşüncesinin felsefi zemini analiz edilmiştir. Malcolm’un rüya anlayışına yöneltilen eleştiriler çerçevesinde rüya ve rüya görme kavramı değerlendirilip, Malcolm’un rüya anlayışının güçlü yönleri ve sınırlılıkları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Keywords
Abstract
Dreams are one of the most mysterious experiences in human life. Discussed throughout human history at the centre of various sciences, dreams have also been one of the central problems of philosophy. This paper aims to show how dreams are discussed in linguistic, epistemological and ontological frameworks. Therefore, this paper contains a philosophical discussion on dreams. Descartes is at the centre of philosophical discussions about dreams. Descartes' argument of dream scepticism initiates an epistemological debate with the question, “Am I awake or am I dreaming?”. Norman Malcolm revisits this debate in the 20th century and presents the concept of dreams and what it means to dream with a critical approach. This paper focuses on Malcolm's understanding of dreams and the criticisms levelled at it. The criticisms focus on Malcolm's linguistic analyses excluding the subjective and conscious nature of the dream experience, the fact that dreams cannot be limited to reports alone, and whether conscious awareness is possible during dreams. Malcolm's works Dreaming (1959) and Dreaming and Scepticism (1956) are central to the paper. The philosophical basis of Malcolm's conception of dreams is analysed with reference to critical texts written shortly after these works. Within the framework of the criticisms directed at Malcolm's understanding of dreams, the concepts of dreams and dreaming are evaluated, and an attempt is made to reveal the strengths and limitations of Malcolm's understanding of dreams.
