Bu makale, William James ve Henri Bergson'un bilinç, benlik ve süre kavramlarına yönelik yaklaşımlarını karşılaştırmalı olarak inceler. James, bilinci kesintisiz bir akış olarak tanımlayarak bireysel deneyime odaklanırken; Bergson, süre kavramı üzerinden bilinç ve zamanı metafizik bir bağlamda değerlendirir. Her iki filozof da indirgemeci ve mekanik modelleri reddederek deneyimin bütüncül yapısına vurgu yapar. James'in pragmatizmi deneyimi işlevsellikle ilişkilendirirken, Bergson sezgi yoluyla gerçekliğin doğrudan kavranmasını savunur. Makale, bilinç akışı ve sürenin bireyin benlik inşasında oynadığı rolü ele alarak, James’in alışkanlık ve hafıza kavramları ile Bergson’un süre ve karakter anlayışı arasındaki benzerlikleri ve farkları detaylandırır. Sonuç olarak, her iki düşünürün insan bilincinin yaratıcı ve dinamik doğasına dair önemli bir kavramsal miras bıraktığı savunulmaktadır.
This article presents a comparative analysis of William James and Henri Bergson’s approaches to consciousness, self, and duration. James conceptualizes consciousness as a continuous stream, focusing on individual experience, while Bergson interprets time and consciousness through a metaphysical lens centered on duration. Both philosophers reject reductionist and mechanical models, emphasizing the holistic nature of experience. James’s pragmatism relates experience to functionality, whereas Bergson advocates for an intuitive grasp of reality. The article examines the role of the stream of consciousness and duration in constructing personal identity, highlighting the similarities and differences between James’s notions of habit and memory and Bergson’s ideas of duration and character. Ultimately, it argues that both thinkers offer a significant conceptual legacy concerning the creative and dynamic nature of human consciousness.