Author :
Abstract
Anlaşmazlıklar insan doğasının kaçınılmaz sonucudur. Düşünceler, inançlar veya beğeniler kişiden kişiye farklıdır. Bununla birlikte, bazı anlaşmazlıklar derindir ve böyle bir anlaşmazlık içerisindeki kişilerin uzlaşmamakta direnmesi yaygındır. Fakat böyle bir anlaşmazlık halindeki tarafların rasyonel olduğunu söyleyebilir miyiz? Son yıllarda epistemolojinin önemli tartışmalarından birisi bu sorudur. Bu çalışma, derin anlaşmazlıklarda tarafların anlaşmazlığı sürdürmesinin rasyonel olamayacağını ileri sürmektedir. Çalışmanın iddiasını temellendirmek amacıyla, öncelikle derin anlaşmazlıkların rasyonalite bakımından çözülemez olduğunu savunan görüşler eleştirel bir incelemeyle ele alınmaktadır. Derin anlaşmazlığın çözülemez olduğunu savunanlar bunun nedenini anlaşmazlığı derin yapan unsurlarla açıklamaktadır. Ancak çalışmanın sonucunda anlaşmazlığın derin olmasının tarafların rasyonel tutum sergilemesine engel teşkil etmediği savunulmaktadır. Şöyle ki, anlaşmazlığın derin olması da anlaşmazlığın mahiyeti hakkında güçlü bir şüpheyi meşrulaştırır. Karşıt düşüncelere saygı göstermek söz konusu şüphenin epistemik rolünü kavramakla mümkündür.
Keywords
Abstract
Disagreements are an inevitable consequence of human nature. Thoughts, beliefs, and preferences vary from person to person. However, some disagreements are deep-seated, and it is common for people involved in such disagreements to resist reconciliation. But can we say that the parties in such disagreements are rational? This question has been one of the important debates in epistemology in recent years. This study argues that it is not rational for the parties to continue their disagreement in cases of deep disagreement. To substantiate this claim, we first critically examine the views that argue that deep disagreements cannot be rationally resolved. Those who argue that deep disagreements are unresolvable explain this by the factors that make them deep. However, the study argues that the depth of the disagreement does not prevent the parties from adopting rational attitudes. This is because the depth of the disagreement also legitimizes a strong doubt the nature of the disagreement. Respecting opposing views is possible only by understanding the epistemic role of this doubt.
