Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Tanrı’nın Doğa’yla ve Doğa’nın Tanrı’yla Kuşatılması: Mevzi Savaşında Spinoza ve Berkeley’in Kritik Müdahaleleri Üzerine Bir Derinleşme
(Surrounding God with Nature or Vice Versa: An Investigation on Spinoza and Berkeley’s Crucial Intervention in the Early Modern War of Positions )

Author : Mehmet Fatih Elmas    
Type :
Printing Year : 2021
Number : 11:3
Page : 1157-1189
    


Summary
Felsefe araştırmalarında gerek Spinoza’yı ve gerekse Berkeley’i sıklıkla Descartes, Leibniz, Locke, Hume ve benzeri düşünürlerle uyum veya karşıtlık içinde düşünme eğilimine rastlanır. Bu isimlerin neredeyse hepsinin aynı dönemin kavramları ışığında bir söylem geliştirdikleri dikkate alındığında, birlikte-düşünülmelerinin haklılığı şüphesiz tartışılamazdır. Literatürdeki karşılaştırmalarda özel olarak Spinoza ile Berkeley’i birlikte-düşünmeye daha az eğilinmesi, en yalın ifadeyle, düşündürücüdür. Oysa modern dönemde felsefenin istikametinin belirlenmesini motive eden “gerilim”i en yüksek düzeyde dert edinmiş olan bu iki düşünürün birlikte-değerlendirilmesi, sorunu esası itibariyle kavramak bakımından elzem görünmektedir. Gerilimi doğuran sorun, özelde felsefe ve din kavşağında ‘nasıl ya da hangi ilkelere göre yaşamak gerektiği’ konusunda yürünebilir bir yol açma çabasında esasen gizlidir. Bu makalede modern dönemde genel olarak din, bilim ve felsefe kavşağında yaşanan krize (en) kritik felsefi müdahalelerin Spinoza ve Berkeley’in verdiği ‘mevzi savaşı’nda yapıldığı ileri sürülmektedir. Bunun için öncelikle modern dönemde, özellikle 16. ve 17. yüzyılda üzerine düşünülen ve aynı zamanda düşünmenin kendisini belirleyen kavramlar ışığında ‘Spinoza’nın manevrası’nda derinleşmeye çalışacağım: Buradaki müdahale Spinoza’nın Deus, sive Natura ifadesiyle ‘Extensio’ (Yayılım) kavramı özelinde gerçekleşen bir ‘dönüşüm’ün formülasyonudur. İkinci olarak, mevcut söz dağarcığı ufkuyla, Berkeley’in esse est percipi formülasyonunda ‘Madde’ kavramı özelinde ide’yi şey’leştirmek suretiyle yaptığı kritik felsefi müdahaleyi ortaya koymaya çalışacağım. Ve son olarak, dönemin krizi karşısında şekillenmiş olan bu iki kritik müdahalenin gerekçelerini ya da motivasyonlarını belirleyen genel olarak din, bilim ve felsefe arasındaki gerilimli ilişki bağlamını metin içerisinde kurmayı deneyeceğim.

Keywords
Tanrı, doğa, madde, düşünce, yayılım, sonsuz, mevzi savaşı, felsefi müdahale.

Abstract
Co-evaluation of Spinoza and Berkeley, however, who have taken the “tension” that had determined the direction of philosophy at the deepest level in the early modern period, is essential to realize a crucial problem, which is about opening -and naturally, branching- pathways where philosophy and religion come across by answering the question “How -or according to which principles- should one live?”. In this essay, I claim that the (most) crucial philosophical interventions to the crisis at the crossroads of religion, science, and philosophy in the early modern period were made by Spinoza and Berkeley, throughout their “war of position”. Therefore, first, I will focus on Spinoza’s manoeuvre to disclose his pathway in the light of popular philosophical concepts of early modern philosophy. The intervention here, in Spinoza’s words Deus, sive Natura, is an expression of a “transformation” and the concept of “Extensio” is central to that. Then, I will look at Berkeley’s philosophical intervention, formulated in esse est percipi, which amounts to “changing ‘idea’s into ‘thing’s” by dealing with the concept of “matter”, as a topic of early modern philosophy. Finally, I will point out the tension between religion, science, and philosophy, as the characteristic tension in the era, and how these two interventions are related to each other and to this tension, by confining myself to the texts of these philosophers.

Keywords
God, nature, matter, thought, extension, infinite, war of position, philosophical intervention.

Advanced Search


Announcements

    Duyurular

    Beytulhikme pek çok indeks ve veritabanında dizinlenmektedir. Bunlardan bazıları şunlardır: Academic Journals Database • Akademia Sosyal Bilimler İndeksi (ASOS) • Arastirmax Sosyal Bilimler İndeksi • CiteFactor Academic Scientific Journals • EBSCO TOC Premier • European Reference Index for Humanities and Social Sciences (ERIH Plus) • Genamics Journal Seek • Index Islamicus • International Citation Index (ICI) • İSAM İlahiyat Makaleler Veritabanı • OCLC WorldCat • One Belt, One Road Reference Source • Philosopher’s Index • PhilPapers Index • Polska Bibliografia Naukowa (PBN) • Ulakbim Sosyal ve Beşeri Bilimler Veritabanı • Ulrich's Periodicals Directory • WoS - Emerging Sources Citation Index (ESCI).

     



Address :Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Felsefe Bölümü, Ulus, ANKARA // Asos Eğitim Bilişim Danışmanlık Otomasyon Yayıncılık Reklam San. ve Tic. Ltd. Şti., ELAZIĞ
Telephone :0850-305-5523 Fax :
Email :beytulhikme2011@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri